Trang chủ » Chủ động phòng ngừa các bệnh ngoài da trong mùa mưa lũ
Mưa lớn, ngập úng kéo dài không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh ngoài da xuất hiện. Việc thường xuyên phải lội qua vùng nước ngập, đi chân trần hoặc sử dụng quần áo, giày dép còn ẩm khiến da tiếp xúc lâu với môi trường ẩm ướt, bùn đất và các chất ô nhiễm. Đây là những yếu tố làm hàng rào bảo vệ da suy yếu, từ đó tăng nguy cơ viêm, nhiễm nấm và nhiễm khuẩn.
Nguy cơ mắc bệnh cần được chú ý nhiều hơn ở trẻ em, người cao tuổi, người mắc đái tháo đường và những người có hệ miễn dịch suy giảm. Với các nhóm này, một tổn thương da ban đầu tưởng chừng nhỏ cũng có khả năng tiến triển phức tạp nếu không được phát hiện và chăm sóc phù hợp.
Một tình trạng khá phổ biến là viêm kẽ da, đặc biệt ở các kẽ ngón chân và ngón tay. Khi da bị ngâm trong nước quá lâu, lớp ngoài của da có thể mềm và tổn thương. Người bệnh có thể nhận thấy vùng da tại các kẽ chuyển đỏ hoặc trắng bợt, kèm cảm giác đau rát, bong tróc và đôi khi có mùi khó chịu.
Nấm da cũng dễ phát triển khi cơ thể thường xuyên ở trong môi trường nóng ẩm. Tổn thương có thể xuất hiện tại bàn chân, bàn tay, vùng bẹn, nách hoặc trên thân mình. Một số trường hợp có những mảng da đỏ dạng vòng, phần rìa nổi rõ và gây ngứa. Ở những trường hợp khác, trên ngực hoặc lưng có thể xuất hiện các dát da màu trắng, hồng hoặc nâu khác với màu da xung quanh.
Không chỉ chứa bùn đất và vi sinh vật, nước ngập còn có khả năng lẫn dầu nhớt, chất tẩy rửa và nhiều loại hóa chất từ môi trường. Khi da tiếp xúc với các tác nhân này, viêm da tiếp xúc có thể xảy ra. Biểu hiện thường gặp gồm đỏ da, ngứa, nóng rát, sưng hoặc xuất hiện các tổn thương dạng bóng nước. Các triệu chứng có thể xuất hiện sau khi tiếp xúc vài giờ nhưng cũng có trường hợp biểu hiện muộn hơn.
Điều kiện vệ sinh bị ảnh hưởng sau mưa lũ còn làm tăng nguy cơ bệnh ghẻ. Người mắc bệnh có thể xuất hiện các nốt nhỏ ở vùng kẽ tay, kẽ chân và ngứa nhiều, đặc biệt vào ban đêm. Đây là bệnh có khả năng lây giữa những người sống chung, vì vậy nếu không phát hiện và xử trí phù hợp, nhiều thành viên trong gia đình có thể cùng mắc bệnh.
Một số người còn gặp mề đay sau khi tiếp xúc với nước mưa lạnh, với biểu hiện các mảng da nổi gồ và ngứa. Bên cạnh đó, côn trùng xuất hiện nhiều trong mùa mưa cũng có thể gây phản ứng viêm trên da, khiến vùng bị ảnh hưởng đỏ, sưng, đau hoặc có biểu hiện nhiễm trùng.
Sau khi đi qua vùng ngập hoặc tiếp xúc lâu với nước mưa, việc làm sạch cơ thể sớm có vai trò quan trọng. Nên tắm lại bằng nguồn nước sạch và sử dụng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ nhằm loại bỏ bùn đất cũng như các chất bẩn còn bám trên da.
Sau khi tắm, cần lau cơ thể thật khô. Những khu vực dễ giữ ẩm như kẽ ngón chân, kẽ tay, nách, bẹn và các nếp gấp trên cơ thể cần được chú ý nhiều hơn. Quần áo, tất và giày dép đã bị ướt nên được thay càng sớm càng tốt, tránh để da tiếp tục tiếp xúc với đồ ẩm trong thời gian dài.
Nếu da có vết trầy xước hoặc vết thương hở, cần làm sạch sớm và chăm sóc phù hợp. Không nên tiếp tục để vùng tổn thương tiếp xúc với nước bẩn nếu có thể tránh được.
Khi thấy da ngứa, đỏ hoặc nổi tổn thương sau khi tiếp xúc nước ngập, không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa xác định được nguyên nhân. Đặc biệt, việc tự dùng kháng sinh hoặc các thuốc chứa corticoid không phù hợp có thể làm thay đổi biểu hiện của bệnh và gây khó khăn cho việc điều trị sau đó.
Cũng không nên ngâm hoặc đắp các loại lá cây, thuốc dân gian chưa rõ tính an toàn lên vùng da đang trầy xước hay có vết thương hở. Da đã mất lớp bảo vệ tự nhiên dễ bị kích ứng hoặc nhiễm trùng hơn nếu tiếp xúc thêm với các chất không bảo đảm vệ sinh.
Không phải mọi tổn thương da trong mùa mưa đều có thể tự xử lý tại nhà. Cần đến cơ sở y tế khi vùng tổn thương ngày càng đau, sưng hoặc đỏ lan nhanh; xuất hiện dịch mủ hay mùi bất thường; hoặc tình trạng ngoài da đi kèm sốt và các biểu hiện toàn thân khác.
Những người mắc đái tháo đường hoặc có hệ miễn dịch suy giảm càng cần thận trọng. Nên kiểm tra da thường xuyên, nhất là bàn chân và những khu vực từng tiếp xúc với nước ngập. Phát hiện sớm những vết xước, vùng da đỏ hoặc tổn thương nhỏ giúp hạn chế nguy cơ để nhiễm trùng tiến triển nặng.
Trong mùa mưa lũ, khó có thể tránh hoàn toàn việc tiếp xúc với môi trường ẩm ướt, đặc biệt tại những khu vực thường xuyên xảy ra ngập. Tuy nhiên, nguy cơ mắc các bệnh ngoài da có thể được hạn chế bằng những thói quen đơn giản: tránh ngâm chân tay trong nước bẩn quá lâu, làm sạch cơ thể sau khi tiếp xúc nước ngập, giữ các vùng kẽ và nếp gấp luôn khô thoáng, thay quần áo ướt và chú ý chăm sóc các vết trầy xước.
Quan trọng hơn, người dân cần theo dõi những thay đổi bất thường trên da thay vì tự điều trị kéo dài. Việc nhận biết sớm dấu hiệu nhiễm trùng và thăm khám khi cần thiết có thể giúp tránh những biến chứng không đáng có, nhất là đối với người thuộc nhóm nguy cơ cao.