Marvelon là thuốc tránh thai đường uống dạng phối hợp, chứa hai hoạt chất nội tiết là desogestrel 0,15 mg và ethinylestradiol 0,03 mg. Thuốc ngừa thai chủ yếu bằng cách ức chế sự rụng trứng, đồng thời làm chất nhầy ở cổ tử cung đặc hơn, từ đó cản trở tinh trùng tiếp cận trứng.

Cũng giống các thuốc tránh thai nội tiết khác, Marvelon có thể gây ra một số phản ứng không mong muốn. Mức độ biểu hiện khác nhau tùy từng người và một số triệu chứng có thể rõ hơn trong giai đoạn đầu sử dụng.

1. Những tác dụng phụ thường gặp

Buồn nôn, đôi khi kèm nôn

Đây là một trong những phản ứng thường gặp khi bắt đầu sử dụng Marvelon. Cảm giác buồn nôn có thể xuất hiện sau khi uống thuốc và thường giảm dần khi cơ thể thích nghi với sự thay đổi nội tiết.

Đau đầu

Một số người có thể bị đau đầu trong quá trình sử dụng thuốc. Nếu đau đầu xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc có biểu hiện bất thường so với trước đây, nên trao đổi với bác sĩ.

Thay đổi tâm trạng

Sự thay đổi nồng độ hormone có thể đi kèm với thay đổi cảm xúc hoặc tính tình. Một số người có thể cảm thấy dễ cáu gắt, nhạy cảm hoặc tâm trạng thất thường. Trầm cảm cũng được ghi nhận là một tác dụng không mong muốn có thể xảy ra.

Nếu tâm trạng thay đổi rõ rệt, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, cần thông báo cho người chăm sóc sức khỏe thay vì tự ý tiếp tục hoặc ngừng thuốc.

Đau hoặc căng tức vú

Ngực có thể trở nên nhạy cảm, đau, căng hoặc có cảm giác tăng kích thước. Đây là phản ứng có thể liên quan đến tác động của hormone lên mô tuyến vú.

Đau bụng

Một số người có thể xuất hiện cảm giác khó chịu hoặc đau bụng trong thời gian dùng thuốc.

Thay đổi cân nặng

Marvelon có thể đi kèm tăng hoặc giảm cân ở một số người. Thay đổi cân nặng không nhất thiết đồng nghĩa với việc thuốc trực tiếp làm tăng lượng mỡ cơ thể; nhiều yếu tố khác như chế độ ăn, sinh hoạt và sự thay đổi giữ nước cũng có thể ảnh hưởng đến cân nặng.

2. Những thay đổi liên quan đến kinh nguyệt

Trong thời gian sử dụng Marvelon, kiểu ra máu có thể thay đổi so với trước khi dùng thuốc.

Một số biểu hiện có thể gặp gồm:

• Ra máu hoặc xuất huyết nhẹ giữa các kỳ kinh.
• Kinh nguyệt thay đổi về lượng hoặc thời gian.
• Có thể không xuất hiện kinh trong thời gian nghỉ thuốc hoặc sau một thời gian sử dụng.
• Hiện tượng ra máu có thể không giống chu kỳ kinh tự nhiên trước đây.

Những thay đổi này có thể xảy ra trong giai đoạn đầu khi cơ thể thích nghi với thuốc. Tuy nhiên, nếu tình trạng chảy máu bất thường kéo dài, xuất hiện nhiều hoặc khiến người dùng lo lắng, nên được nhân viên y tế đánh giá.

3. Một số tác dụng phụ khác có thể gặp

Ngoài các biểu hiện trên, Marvelon còn có thể liên quan đến một số phản ứng ít gặp hơn, chẳng hạn:

• Thay đổi khẩu vị.
• Thay đổi ham muốn tình dục.
• Tăng hoặc giảm cân.
• Nám da, đặc biệt là những vùng trên mặt dễ tiếp xúc với ánh nắng.
• Một số thay đổi ở vú.
• Phù hoặc phản ứng quá mẫn ở một số trường hợp.
• Một số rối loạn về thị giác hoặc khả năng dung nạp kính áp tròng.
• Hiếm hơn, có thể xuất hiện những thay đổi liên quan đến thính giác hoặc mắt.

Không phải tất cả người dùng đều gặp những biểu hiện này và việc xuất hiện một triệu chứng không nhất thiết có nghĩa là thuốc là nguyên nhân duy nhất.

4. Nguy cơ nghiêm trọng cần đặc biệt lưu ý

Mặc dù không phổ biến, thuốc tránh thai phối hợp có chứa estrogen như Marvelon có liên quan đến nguy cơ hình thành cục máu đông trong mạch máu. Biến cố này có thể xảy ra ở tĩnh mạch hoặc động mạch và trong một số trường hợp có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Nguy cơ cần được xem xét cẩn thận hơn ở những người có các yếu tố nguy cơ nhất định, chẳng hạn tiền sử huyết khối, một số bệnh tim mạch hoặc bệnh lý mạch máu, cũng như một số tình trạng sức khỏe đặc biệt.

Các dấu hiệu bất thường xuất hiện đột ngột như đau hoặc sưng một bên chân, khó thở đột ngột, đau ngực, ho bất thường, đau đầu dữ dội khác thường hoặc rối loạn thị lực cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

5. Khi nào cần trao đổi với bác sĩ?

Không nên chỉ dựa vào danh sách tác dụng phụ để tự quyết định có tiếp tục dùng thuốc hay không. Đặc biệt, cần trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ nếu:

• Tác dụng phụ xuất hiện kéo dài hoặc ngày càng nặng.
• Đau đầu có tính chất bất thường hoặc nghiêm trọng.
• Thay đổi tâm trạng rõ rệt.
• Chảy máu âm đạo bất thường hoặc kéo dài.
• Có dấu hiệu phản ứng dị ứng.
• Xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ huyết khối hoặc vấn đề tim mạch.
• Đang sử dụng thêm thuốc điều trị bệnh khác, vì một số thuốc có thể làm thay đổi hiệu quả tránh thai của Marvelon.

6. Những trường hợp cần đặc biệt thận trọng

Marvelon không phù hợp với tất cả mọi người. Người có tiền sử hoặc đang mắc huyết khối tĩnh mạch, huyết khối động mạch, một số bệnh tim mạch, bệnh gan nặng, một số bệnh lý hoặc khối u nhất định, chảy máu âm đạo chưa rõ nguyên nhân hoặc đang mang thai có thể không được sử dụng thuốc.

Vì vậy, trước khi sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, cần được đánh giá xem loại thuốc này có phù hợp với tình trạng sức khỏe hay không.

7. Một số lưu ý khi sử dụng

Marvelon là thuốc tránh thai dùng thường xuyên và hiệu quả phụ thuộc nhiều vào việc sử dụng đúng cách, đều đặn. Thuốc không phải là thuốc tránh thai khẩn cấp.

Ngoài ra, một số thuốc có thể làm giảm hiệu quả tránh thai của Marvelon, trong đó có một số thuốc điều trị động kinh, thuốc điều trị lao, một số thuốc điều trị HIV hoặc viêm gan C và một số thuốc khác ảnh hưởng đến chuyển hóa hormone. Vì vậy, nếu đang điều trị bằng thuốc khác, nên thông báo với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Kết luận

Phần lớn các tác dụng phụ của Marvelon liên quan đến sự thay đổi nội tiết và có thể biểu hiện dưới dạng buồn nôn, đau đầu, thay đổi tâm trạng, căng tức vú, đau bụng, thay đổi cân nặng hoặc rối loạn kiểu ra máu. Một số tác dụng phụ khác ít gặp hơn có thể ảnh hưởng đến da, ham muốn tình dục, thị giác hoặc các cơ quan khác.

Điều quan trọng nhất là phân biệt giữa những triệu chứng có thể theo dõi thông thường và các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng. Đặc biệt, các triệu chứng gợi ý huyết khối hoặc biến cố tim mạch cần được xử trí y tế kịp thời.